Vlaams-Brabant – Stichting Levende Molens

De Molens van Aarschot – deel 3

John — Mon, 31 Aug 2026 08:06:03 +0000

Nummer 3 van de serie publicaties over 'De molens van Aarschot' heeft het langst op zich laten wachten en handelt over de nog bestaande Witte Molen. In feite betreft het nummer 4 van de zestigste jaargang (2025) van het tijdschrift 'Het Oude Land van Aarschot'. Als zodanig is deze studie alleen te verkrijgen door een jaarabonnement op voornoemd periodiek te nemen. Onze stichting heeft bij wijze van hoge uitzondering een aantal losse exemplaren kunnen inkopen.

De Witte Molen is een zeldzame stenen kettingkruier, de laatste van dit type in Vlaams-Brabant. Deze bergmolen werd pas in 1920 gebouwd als opvolger van een standaardmolen die in 1914 werd vernield door oorlogsgeweld. Deze voorganger stond oorspronkelijk in Heist-op-den-Berg en werd in 1878 overgebracht naar Aarschot. Bij de bouw van de stenen molen werd gebruik gemaakt van de kap van Molen Lambrechts te Everberg. Aangezien dat een kettingkruier was, erfde de Witte Molen datzelfde kenmerk. Overigens was deze molen aanvankelijk niet wit geschilderd. In 1953 werd de bovenkruier te koop gesteld. Nadat hij in andere handen was overgegaan, werd de molen ingericht als bar-dancing en kreeg hij zijn witte uiterlijk. De uitbater vond het nodig om dit nog eens met grote letters op de romp te benadrukken...

Een stilstaande molen raakt al snel in verval en daarop vormde de Witte Molen geen uitzondering. Gelukkig werd uiteindelijk gekozen voor een omvangrijke restauratie die in 2021 werd afgerond. Voor het eerst in bijna 70 jaar kon de molen weer worden opgezeild en in werking gesteld.

Het boek telt heel wat interessante foto's en documenten, hoofdzakelijk in kleurendruk, die door een hoogwaardige druk op kwaliteitspapier optimaal tot hun recht komen.

De oplage bedraagt slechts 250 exemplaren.

Het bericht De Molens van Aarschot – deel 3 verscheen eerst op Stichting Levende Molens.

De Molens van Aarschot – deel 4

John — Fri, 06 Mar 2026 13:57:12 +0000

Deze publicatie bundelt de edities 3 en 4 van jaargang 59 van het tijdschrift 'Het Oude Land van Aarschot' en is volledig gewijd aan de 's-Hertogenmolens ofwel de 'Grote Molens', een indrukwekkend watermolencomplex op de Demer dat nog altijd bestaat. Terecht werd aan de boeiende geschiedenis van deze watermolens (van 1507 tot heden) een afzonderlijk boekwerk gewijd.

Niet minder dan vier onderslagraderen waren hier ooit actief. Ze dreven twee graanmolens aan maar ook een oliemolen en een schorsmolen. Daarnaast hadden de gebouwen een belangrijke functie in het kader van de stadsverdediging.

De raderen werden in de loop der tijd vervangen door turbines. Op het laatst was er een glasmaalderij in bedrijf voor de productie van lucifers en in de toekomst wil men hier met waterkracht elektriciteit gaan opwekken.

In 1986 werden de molens als monument geklasseerd, maar dit kon het ernstige verval niet tegenhouden. Een bombardement tijdens de Tweede Wereldoorlog richtte al veel schade aan. Een brand in een zijvleugel (1970) verergerde de situatie. In 1986 stortte zelfs een deel van de gevel in...

Uiteindelijk kwam het tussen 2006 en 2010 tot een ingrijpende restauratie, waarbij een deel van het complex werd herbestemd tot hotel, brasserie en conferentieoord. Aan deze restauratie werd in 2011 de prestigieuze Europe Nostra Award toegekend. Een deel van de maalinrichting is nog altijd bewaard gebleven.

Het boek omvat talrijke historische foto's en documenten die dankzij een hoogwaardige druk op kwaliteitspapier zeer goed tot hun recht komen.

De oplage bedraagt slechts 250 exemplaren.

Het bericht De Molens van Aarschot – deel 4 verscheen eerst op Stichting Levende Molens.

De Molens van Aarschot – deel 2

John — Fri, 06 Mar 2026 13:26:45 +0000

Deze publicatie is in feite nummer 2 van jaargang 59 van het tijdschrift 'Het Oude Land van Aarschot' en is helemaal gewijd aan de nog bestaande Heimolen in Langdorp. Over deze standaardmolen was zodanig veel te vertellen, dat er een afzonderlijke studie aan werd gewijd. De molen komt om die reden niet aan bod in deel 1 van 'De Molens van Aarschot' dat in 2023 van de pers rolde.

Je krijgt ook nu weer een fraai boekwerk voorgeschoteld dat geheel in kleurendruk is uitgevoerd. De Heimolen is een 17de eeuwse constructie die in een mooi natuurgebied staat met de toepasselijke naam 'Molenheide'. De geschiedenis van deze molen wordt in tien hoofdstukken uit de doeken gedaan, van de oprichting en eerste 25 jaren tot en met de huidige situatie. Ook de achtereenvolgende huurders en/of molenaars krijgen volop aandacht waaronder Walter Van Aelst, de laatste beroepsmolenaar (tot 1958). Hij was de leermeester van heel wat vrijwillige molenaars.

De molen wordt ook in technisch opzicht uitgebreid beschreven met onder meer een tekening in doorsnede. De molenbiotoop, de klassering als monument en de restauraties passeren eveneens de revue.

Het boek telt heel wat historische foto's en documenten die dankzij een hoogwaardige druk op kwaliteitspapier perfect tot hun recht komen.

De oplage bedraagt slechts 250 exemplaren.

Het bericht De Molens van Aarschot – deel 2 verscheen eerst op Stichting Levende Molens.

De Molens van Aarschot – deel 1

John — Thu, 05 Mar 2026 20:30:29 +0000

Deze uitgave omvat in wezen de gehele jaargang 2023 van het periodiek 'Het Oude Land van Aarschot' (jaargang 58, nummers 1-2-3). Het is een prachtig boekwerk geworden dat geheel in kleurendruk is gerealiseerd en dat van a tot z in het teken staat van de molens. Aarschot heeft de ambitie om dé molenstad van Vlaanderen te worden en deze publicatie maakt duidelijk dat de gemeente daartoe enkele mooie troeven in handen heeft. In het boek komen zowel verdwenen als nog bestaande wind- en watermolens aan bod. Dat zijn achtereenvolgens: de watermolen te Leefdaele en de gewezen standaardmolen Vertessen te Rillaar, de Moedermolen en de verdwenen molen op de Molenberg te Gelrode, de verdwenen staakmolens Dorenbergmolen en molen van Wolfsdonk, de watermolen van Schoonhoven, de windmolen op de Krest en andere verdwenen molens in Aarschot.

Aan de bestaande 's-Hertogenmolens - een imposant watermolencomplex op de Demer - en de Witte Molen te Aarschot (een stenen kettingkruier), alsook aan de Heimolen te Langdorp (een standaardmolen) zijn afzonderlijke publicaties gewijd.

Het boek bevat een schat aan historische foto's en documenten die dankzij een hoogwaardige druk op kwaliteitspapier perfect tot hun recht komen.

De oplage bedraagt slechts 250 exemplaren.

Het bericht De Molens van Aarschot – deel 1 verscheen eerst op Stichting Levende Molens.

Lubbeekse Historische Tijdingen (themanummer molens)

John — Mon, 14 Aug 2023 19:42:46 +0000

In 2008 bedroeg de prijs van dit themanummer nog vijf euro... Inmiddels is het bijzonder zeldzaam geworden, waardoor dat bedrag helaas ruimschoots is verdubbeld. Het boekwerk is opgedeeld in vier hoofdstukken. Hoofdstuk 1 gaat over de Gempemolen (een nog bestaande watermolen te Sint-Joris-Winge) en over de familie Baudewijns. Hoofdstuk 2 behandelt de houten graanwindmolen die in 1864 werd afgebroken en die eigendom was van dezelfde familie. De volgende hoofdstukken gaan over de stenen windmolen van achtereenvolgens de families Stiers en Moiné. De romp van molen Moiné bestaat overigens nog. Deze verzorgde uitgave biedt de lezer een schat aan informatie over het wel en wee van deze molens door de eeuwen heen, aangevuld met vaak zeldzame foto's en documenten.

Het bericht Lubbeekse Historische Tijdingen (themanummer molens) verscheen eerst op Stichting Levende Molens.

Molen te Leefdaele

John — Thu, 07 Jul 2022 17:43:12 +0000

Dit aardige boekje, dat professioneel en volledig in kleur is uitgegeven, concentreert zich volledig op de watermolen van Rillaar in Vlaams-Brabant, die in 1992 maalvaardig werd gerestaureerd. De geschiedenis van deze molen gaat vele eeuwen terug in de tijd en wordt uitvoerig uit de doeken gedaan. Ook de gekende molenaars passeren de revue. Uiteraard wordt ook de nodige aandacht besteed aan de bescherming en de restauratie van dit mooie stukje erfgoed. Enkele tientallen foto’s en tekeningen wisselen de boeiende tekst af. Op de voor- en achterkaft zien we de watermolen in full colour, zowel close-up als vanuit de lucht. Het boekje werd in beperkte oplage gedrukt. Van harte aanbevolen!

Het bericht Molen te Leefdaele verscheen eerst op Stichting Levende Molens.

Strijd om water – conflicten omtrent beekwater te Malderen, Liezele en Lippelo (16e-18e eeuw)

John — Fri, 25 Mar 2022 14:48:59 +0000

Tot de voornaamste beken in Malderen (Vlaams-Brabant) en Puurs/Lippelo (prov. Antwerpen) behoren de Kleine en Grote Molenbeek. In 1395 geeft de hertog van Brabant toestemming om ten behoeve van de Koevoetmolen, het water om te leiden van de Grote - naar de Kleine Molenbeek. Daartoe wordt de Koevoetbeek uitgegraven. Dat gaat allemaal goed, tot wanneer naburige molenaars, moleneigenaars en kasteelheren er om uiteenlopende redenen problemen mee krijgen. Beekwater blijkt in die eeuwen een kostbaar en begeerd goed te zijn. Dat leidt tot vele conflicten in de loop van de 16^de tot de 18^de eeuw, die hun hoogtepunt bereiken in zes processen die voor de rechtbank worden uitgevochten. De auteur heeft deze processen en hun achtergrond bestudeerd en heeft er in verhalende stijl een prachtig boek over geschreven. Intriges, doldrieste acties, gevlei bij de rechters maar ook gesol met de rechtbank: het wordt allemaal uit de doeken gedaan in deze publicatie, die ruim geïllustreerd werd.

Er is ook aandacht voor een aantal relicten van de beschreven toestanden die nog altijd in het landschap aanwezig zijn, aangevuld met een historische erfgoedroute die de lezer desgewenst kan afleggen.

Het werk is het resultaat van jarenlang grondig bronnenonderzoek.

Het bericht Strijd om water – conflicten omtrent beekwater te Malderen, Liezele en Lippelo (16e-18e eeuw) verscheen eerst op Stichting Levende Molens.

Energie op waterkracht. Leuvense watermolens van weleer

John — Mon, 28 Feb 2022 13:33:14 +0000

Het Stadsarchief van Leuven lanceerde dit fraaie boekje waarin stadsarchivaris Marika Ceunen je meeneemt in de rijke geschiedenis van de watermolens in Leuven en haar deelgemeenten, van de eerste sporen tot vandaag. De meeste aandacht gaat daarbij naar het ancien régime (middeleeuwen – 18de eeuw): 500 jaar geleden waren watermolens immers even belangrijk als energiecentrales vandaag. Je krijgt antwoord op vragen als: welke molens waren er? Wat was hun functie? Van wie waren ze? Waarom waren molenaars en schippers niet altijd beste vrienden? Als basis voor de studie dienden onder meer de schepenbankregisters.

Het bericht Energie op waterkracht. Leuvense watermolens van weleer verscheen eerst op Stichting Levende Molens.

De kracht van water: de Bellemolen

John — Fri, 08 Oct 2021 17:08:59 +0000

De Bellemolen is een eeuwenoude watermolen op de Bellebeek in Essene, deelgemeente van Affligem (Vlaams-Brabant). Deze dubbelmolen – naast de graanmolen was er ook een olieslagerij - dateert al van 1149. Al snel werd hij de belangrijkste molen van de abdij van Affligem en van de hele regio. Periodes van grote welvaart wisselden af met decennia van plundering en verwoesting. Maar hij hield stand tot 1963, onder meer dank zij de vele generaties Van de Putte. Vanaf 1967 tot 2001 kende deze onderslagmolen een kortstondige bloei als toprestaurant. Sindsdien stond hij te verkommeren, maar de nieuwe eigenaar heeft de taak op zich genomen de gebouwen te restaureren en om voor een nieuwe toekomst te zorgen. Het boek bevat drie delen. Vooral de hoofdstukken 'Een rijke geschiedenis' en 'De Bellemolen: product van de tijd en menselijk vernuft' willen we van harte aanbevelen. Achteraan in het boek vind je een leuk extraatje in de vorm van een DVD die je een virtuele wandeling laat maken in de Bellemolen en kennis laat maken met een paar vroegere bewoners.

Het bericht De kracht van water: de Bellemolen verscheen eerst op Stichting Levende Molens.