Het stoomgemaal te Hardinxveld-Giessendam

De ondertitel van dit boekje luidt: “Een beschrijving van de uitwatering van de Linge bij Steenenhoek”.

Poldermolens en stoomgemalen, hun geschiedenis loopt natuurlijk gedeeltelijk parallel en hoewel ze lange tijd elkaars concurrenten waren – in veel gevallen werden de archaïsche windmolens afgebroken en vervangen door een gemaal – zijn het heden ten dage monumentale bouwwerken die getuigen van een industrieel-archeologisch verleden. De meeste stoomgemalen zijn tegenwoordig ingehaald door de tijd en vervangen door meer moderne installaties met diesel- of elektromotoren. Schepraderen maakten plaats voor vijzels, schroefpompen e.d.

Het stoomgemaal in het Kanaal van Steenenhoek, dat in 1861 werd gegraven, dateert van 1863. Het bezat niet minder dan zes enorme schepraderen: drie aan weerszijden van het gebouw. Deze raderen sloegen het water uit op de Beneden Merwede. In 1937 werd het gemaal buiten bedrijf gesteld. Zijn taak werd in 1945 overgenomen door het nieuwe Mr. Dr. G. Kolffgemaal dat iets verderop ligt. De inrichting van het oude gemaal werd verwijderd. Later werd het gebouw tot woonhuis gerenoveerd.

Nu en dan wordt in het interessante boekje ook een poldermolen genoemd. De foto’s en bouwtekeningen hebben een duidelijk toegevoegde waarde.

Ons exemplaar is in uitstekende staat. Alleen de nietjes zouden vervangen mogen worden omdat ze enige roestvorming vertonen.