Les moulins de l’arrondissement de Valenciennes

Het arrondissement Valenciennes in het Franse Noorddepartement omvat 82 gemeenten waaronder de gelijknamige stad aan de Schelde. Deze stad kende een tiental watermolens die vrijwel allemaal grafelijk bezit waren tot aan de annexatie door Lodewijk XIV die tevens de bouw van nieuwe molens verbood. De Franse Revolutie maakte een einde aan dit monopolie van adel en geestelijkheid. De molens werden verkocht als nationaal bezit. Dat gebeurde dus ook met de 22 abdijmolens, waarvan maar liefst de helft door de Abdij van Saint-Armand werd beheerd. Voor 1789 telde men in het arrondissement 115 molens. Minstens 161 werden er opgericht na het jaar van de Revolutie. Dat brengt het totale aantal molens op 276. Vooral windmolens domineerden het landschap: 219 stuks tegenover 57 watergedreven molens. Bij die windmolens waren de houten staakmolens met 195 exemplaren veruit in de meerderheid. Voor 1789 waren er nog maar twee stenen molens, waarvan de vervallen rompen nog altijd bestaan. In de 19^de eeuw werden de meeste molens opgericht, na het afschaffen van de heerlijke rechten. We tellen 241 graanmolens, waarvan een aantal met een dubbele functie. Oliemolens komen met 41 stuks op de tweede plaats en tien molens hadden nog een andere bestemming. De watermolens hebben de tand des tijds het best kunnen doorstaan. Valenciennes is zelfs het enige arrondissement van ‘le Nord’ waar nog molens op waterkracht in bedrijf zijn voor de meelproductie, in Sebourg en in Noyelles-sur-Selle. De vereniging ARAM heeft ervoor gezorgd, dat de windmolen van Saint-Amand-les-Eaux van de ondergang werd gered. Deze molen is prachtig gerestaureerd. Ook twee watermolens werden door de ARAM hersteld.

Deze verzorgde uitgave kent een indrukwekkende hoeveelheid kaartmateriaal, foto’s en oude prentkaarten. De oplage bedraagt slechts 200 exemplaren!