Meekrap vroeger en nu

Deze eenvoudige brochure – in druktechnisch opzicht geen hoogstandje – beschrijft alleszins een zeer boeiend onderwerp waarover nog niet zoveel gepubliceerd werd. Dat hoeft geen verwondering te wekken als je weet dat de meekrapteelt al meer dan anderhalve eeuw geleden uit de gratie is geraakt. Toen deze vijfde druk verscheen was er overigens weer sprake van een bescheiden comeback onder invloed van strengere milieueisen en de belangstelling voor natuurlijke verfstoffen.

Meekrap is een plant waarvan de wortels de verfstof leverden om wol en later ook katoen rood te verven in een tijd dat er nog geen chemische kleurstoffen waren uitgevonden. De teelt was ooit zeer belangrijk voor Zeeland en delen van Zuid-Holland en Noord-Brabant, maar strekte zich ook uit tot andere provincies en Vlaanderen.

Natuurlijk roept dat de vraag op, welke rol molens hebben gespeeld bij het productieproces. Welnu, de wortels werden in zogeheten meestoven fijngemalen door een rosmolen. Dat gebeurde in het stamphuis. Nadat in 1868 twee Duitse chemici erin slaagden om de kleurstof die werd gewonnen uit meekrap op kunstmatige wijze te vervaardigen, betekende dat het abrupte einde van de meekrapcultuur.

Het boekje bespreekt de herkomst van de plant en de toepassing en beschrijft de geschiedenis van de opkomst, de bloei en de ondergang van de meekrapteelt vanaf de dertiende t/m de negentiende eeuw. De inrichting en werking van de meestoof, de bereiding van de kleurstof en de diverse kwaliteiten krijgen de nodige aandacht, evenals de huidige toepassing. Dit wordt gecompleteerd met een literatuurlijst.

Een minpuntje: door de gelimiteerde oplage heeft men helaas gekozen voor de meest eenvoudige druktechniek waardoor de illustraties een hoog contrast zonder grijstinten hebben en dus veel te wensen overlaten.